İstiqlalçı deputat, “bozqurd”ların lideri, sabiq daxili işlər naziri İsgəndər Həmidovdur həmsöhbətimiz. Əslində doğum günü ərəfəsində bir az fərqli söhbət etmək niyyətindəydik. Ancaq ovqatını təlx görəndə ölkə, əhali, ümumən dünyada gedən proseslərlə bağlı daha çox pessimist düşüncələrini eşidəndə müsahibənin ruhu da tam dəyişdi. Kəsəsi, ad günü ovqatında deyildi həmsöhbətim. Odur ki, necə deyərlər, dünyanın, Azərbaycanın dərdlərindən danışası olduq...
- İsgəndər bəy, son zamanlar Azərbaycanı gözləyən təhlükə xəbərdarlıqları barədə Azərbaycanın istiqlalçı millət vəkili və elə bu gün də ölkənin taleyi üçün məsuliyyət daşıyan müxalifət liderlərindən biri kimi siz baş verənlər barədə nə deyə bilərsiniz?
- Azərbaycan heç vaxt bu qədər təhlükə altında olmayıb. Dünyada gedən proseslərə fikir verirsinizsə, artıq iki qütblülük əmələ gəlib. Rusiya, Çin, İran bir tərəfdədir, Qərb, Amerika digər tərəfdə. Artıq Azərbaycanı seçim qarşısında qoyublar. Deyirlər ya Qərb demokratiyasını seç, ya da imperiyanı. Artıq balanslı siyasətin üzərindən cızıq çəkilib, Azərbaycan seçim qarşısındadır. Bu gün dünya qaynayır, çalxalanır. Tam məsuliyyətlə deyirəm, biz üçüncü dünya müharibəsi ərəfəsindəyik. Yavaş-yavaş Amerika Çin sərhədlərində bazalar qurur. Ukraynaya da NATO qoşunları girmək istəyir. Almaniyanın da öz oyunu var. Ərazisindəki NATO bazasını çıxartmaq istəyir deyə, Ukraynanı bərk müdafiə edir. Krım artıq yaddan çıxıb, söhbət Ukraynanın qalan ərazilərindən gedir. İkili standartlar Rusiyanın əlinə bəhanə verib, Qərbə deyir ki, sən İslam ölkələrinə müdaxilə edirsən, mən də postsovet məkanına müdaxilə edəcəyəm. Azərbaycan isə təhdid arasında qalıb, bir tərəfində İran, o biri tərəfində Rusiya. Digər tərəfdə isə Qərb demokratiyası var. Azərbaycan ilk gündən Qərb demokratiyasını seçsəydi, Gürcüstan kimi asudə nəfəs alardı.
- Buna nə dərəcədə əminliyiniz var? Ehtiyatlı yanaşmanın vacibliyindən danışanlar Qərbin dəfələrlə onun yanında olmaq istəyənləri təhlükə ilə baş-başa qoyduğunu, İslam ölkələrində baş verənləri xatırladırlar...
- Bunu hamı bilir ki, ən böyük mason dövlətləri İngiltərə, ABŞ, Fransadır. Mason doktrinasının əsasında İslam ölkələrin arasında dini münaqişələr salıb onları zəiflətməsi dayanır. Necə ki, Yəməndə gedən proseslərə bir tərəfdən Səudiyyəni, digər tərəfdən İranı cəlb edirlər. Sünni-şiə yaxınlığı yaranmışdı, ancaq bu yaxınlığa zərbə vuruldu. Ancaq Azərbaycanın alternativ yolu yoxdur. Rusa yaxınlaşmaq Dağlıq Qarabağı bizdən tamamilə uzaqlaşdırır. Çünki dünyada nə olur-olsun Rusiya öz forpostu olan Ermənistanı müdafiə edəcək. Çünki rusun bazası NATO dövləti olan Türkiyənin sərhədlərindədir. Bəzi dini təriqətlər Qərbin əlində alət olduğu kimi, erməni də həmişə rusun əlində alətə çevrilib. Rusiyadan başqa bir təhlükə də gözləməliyik. Kreml şimal bölgəmizi qarışdıra bilər. İmperiyanın gücləndirilməsi yollarında biri də budur ki, məqsədli şəkildə xarici düşmən seçilir. Necə ki, Putinin reytinqi sıfıra düşmüşdü, ancaq Ukrayna hadisələrindən sonra Putini müdafiə edənlər 81 faizə qalxdı. Rus xalqının psixologiyası belədir, onun kartofu və arağı olsun, bəsdir. Putin də ölkədə rublun öldüyü, iqtisadiyyata zərbə vurulduğu bir vaxtda arağın qiymətini aşağı saldı. Bununla da ruslar onun başına and içməyə başladılar. Azərbaycan həm rusa, həm Qərbə yaxınlaşmaq istəyir. Avropaya neft, qaz verir, Rusiya ilə bağlı AŞPA-dakı səsvermədə Moskvaya dəstək olur. Lakin belə olanda onların hər ikisi narazı qalır, deyirlər “seçimini et”. Qərb bizim kimi unutqan deyil, bütün bu kimi faktları kompüterin yaddaşına yazıb saxlayır.
- Demək siz rəsmi Bakının ehtiyatlı siyasətini qəbul etmirsiniz?
- Yox. Biryolluq seçim olmalıdır. Ehtiyatlı siyasət müəyyən bir vaxta kimi lazım idi. Artıq seçim qarşısındayıq.
- Ancaq Gürcüstan və Ukrayna “dərisi boğazından çıxmış qardaşı” xatırladır...
- Yox, burda bir nüans var. Gürcüstan Qərbi seçəndən sonra hamı dedi ki, Abxaziya və Cənubi Osetiyanı itirdi. Onsuz da itirmişdi. Amma o hadisələrdən sonra bütün dünya Gürcüstanın ərazi bütövlüyünü tanıdı. Deməli, istənilən vaxt Gürcüstanın hüququ var ki, Abxaziya və Cənubi Osetiyada hərbi əməliyyatlar keçirib torpaqları azad etsin. Eləcə də Ukraynanın. Amma Azərbaycanla bağlı vəziyyət belə deyil. 25 ilə yaxındır ATƏT-in Minsk qrupu fəaliyyətdədir, hələ bir metr torpaq azad olunmayıb, heç bir irəliləyiş yoxdur. Artıq vaxt çatıb, Minsk Qrupundan imtina etmək lazımdır.
- Alternativ variant nədir?
- Alternativ var. Bu gün ölkədə haqsızlıq, aclıq, rəzalət, rüşvətxorluq, korrupsiya, yerlipərəstlik, monopoliya tüğyan edir. Bütün bunların hamısına qarşı qəti mübarizə apararaq, xalqın məhəbbətini, etimadını qazanaraq çəkinmədən hərbi əməliyyatlara başlamaq lazımdır. Bütün müharibələrin sonu masa arxasında başa çatır. Amma indi erməninin danışıq tonu ayrıdır axı. Çünki qələbə qazanıb. Dörd rayonu azad etsək, erməninin danışıq tonu da dəyişər, biz də şərtlərimizi diktə edə bilərik. Ancaq indi erməni şərt qoyur.
- İndiki şərtlər daxilində arxasında imperiya varisi olan düşmənə qalib gəlməyimiz nə dərəcədə realdır?
- Buna ən gözəl cavabı Napaleon verib. “Müharibə etmək üçün üç əsas şey nədir” sualına hər dəfə “pul” cavabını verib. Bu hakimiyyət ölkənin pullarını öz şəxsi mənafeyinə işlədir. Azərbaycanda hətta 7-10 milyard xərc çəkməklə muzdlu, yaxud peşəkar ordu yaradıb uğurlu əməliyyatlar keçirib qələbə qazanmaq olar. Demirəm gedib İrəvana çıxacağıq. Ağdam, Füzuli, Qubadlı, Zəngilan, Cəbrayılı azad etmək mümkündür. Buna Qərb də qarışa bilməz, çünki bu beş rayonu Azərbaycan ərazisi sayır, o cümlədən Kəlbəcər və Laçını. Uğurlu hərbi əməliyyatlar keçirəndən sonra artıq Kəlbəcər və Laçını danışıq yolu ilə almaq olar. Ancaq hərbi əməliyyatların keçirilməsi labüddür. Əks təqdirdə, heç nə əldə edə bilməyəcəyik. Əgər Azərbaycan torpaqlarını azad etmək qərarı versə, rus da qarışmayacaq, ən azı 1-2 ay gözünü yumacaq. Çünki Rusiyanın Azərbaycanla da işbirliyi var, Bakı bəzi məsələlərdə güzəştə gedir. Adını müharibə yox, antiterror əməliyyatı qoy. De ki, İsgəndər Həmidov Ağdama getmək istəyir. Bundan dəhşətli hadisə olarmı, Dilqəmlə Şahbaz ata-babasının qəbri üstünə gedib, tutub ağır cəza veriblər. Sənin vətəndaşını öz dədə-baba torpağında tutub həbsə atırlarsa, deməli, səni saymırlar. Bunun bir cavabı var - hərbi əməliyyatlar.
- Gələn ay Kəlbəcərin işğalının 22-ci ildönümüdür və bu ərəfədə Kəlbəcərə gedənlərə də ağır cəza veriblər. Onları xilas yolunu nədə görürsünüz?
- Mənimçün ən ağır gün işğal günləridir. Torpaqlarımızı, qəbirlərimizi itirmişik. Amma mənə daha çox təsir edən odur ki, aparıb bir daşın qabağında əklil qoyurlar, deyirlər Kəlbəcəri anırıq. O əklil hansı günümüzə yaraşır? Mənim ürəyim ağrıyan, gözümdən yaş axan gün niyə erməninin gözündən yaş axmasın? Niyə hərbi əməliyyatlara başlamayaq? Kəlbəcər və kəlbəcərlilərə gəldikdə, dünyada ən çətin şey vətənsiz olmaqdır. Azərbaycan bizim böyük vətənimizdir, ancaq hər birimizin ana yurdumuz var. Biz əməliyyat keçirib onları niyə dəyişmirik ki? Azərbaycanda bir məmurun bir ayda aldığı rüşvətlə Dağıstandan 10 erməni tutub həbs edə bilərik və onları Dilqəmgillə dəyişə bilərik. Nə bunu edirlər, nə də etmək istəyənləri qoyurlar. Hər şey pulun başındadır. Şahbazgilin indiki durumu mənə belə təsir edirsə, görün balalarına, ailələrinə necə təsir edir?
- İsgəndər bəy, bu il seçki ilidir. Siz bu prosesi müşahidə edirsiniz, yoxsa həm də iştirakçısınız?
- Təbii ki, prosesdə varıq. Xahiş edirəm bu fikrimi dediyim kimi yaz, bu gün İslam aləmi bir-birini necə qırırsa, Azərbaycan müxalifətində də həmin proseslər gedir. Üçüncü qüvvə diqqəti hədəfdən, mübarizə predmetindən yayındırıb, bir-biri ilə çəkişmə önə çıxıb. Milli Düşüncə Mərkəzində hər həftə yığışıb çox dərin analitik təhlillər aparırıq. Təhlillərimizin nəticəsində belə bir razılığa gəlmişik ki, müxalifət 125 yerin hamısına namizəd verməməlidir. Özümüzü aldatmayaq, müxalifət elə bir vəziyyətdədir ki, onun bütün dairələrdə mübarizə aparmağa gücü çatmayacaq. Müxalifətin maddi resursları da yoxdur ki, bunu təmin etsin. Üçüncüsü, müxalifət elə pərakəndə haldadır ki, qabaqkı kimi bütün dairələrdə mübarizə aparmaq imkanında deyil. Hakimiyyətin aktiv müdaxiləsi, maneçiliyi, Məzahir Pənahovun seçki qutusunun başında durub “sən kimə səs verirsən ver, xeyri yoxdur” deməsi günümüzün reallığıdır. Ona görə də müxalifət birləşib təqribən 20 dairədən mübarizə aparmalıdır. Ölkə üzrə 15 müxalifətçi parlamentə seçilsə də, böyük nailiyyətdir. Düşüncə Mərkəzində ümumi qərar bu olub ki, seçkidə iştirak etmək lazımdır. Ona görə yox ki, seçilib deputat olmaq üçün. Seçki ən azı müxalifətə təbliğat imkanı yaradır. Amma seçkiyə birlikdə gedəsən.
- Namizəd olacaqsınız?
- Bəri başdan deyirəm, mən namizəd olmayacağam. Xahiş edirəm, dediyimi olduğu kimi yaz. Paşasoyu müdafiə edək, fərqi nədir? İsgəndər camaatı yorubsa, nəyə görə yenidən ortalığa çıxmalıdır, elə Paşasoyu müdafiə edək də. Xalqı fəallaşdıraq, hərəkat özü lider seçəcək. Ona görə də İsa bəyin sədri olduğu Düşüncə Mərkəzində birmənalı olaraq bu qərara gəlmişik ki, müxalifətin birliyinə nail olub seçkilərdə iştirak etməliyik. Boykot bizi dar çərçivəyə salacaq. Gedib Salyanda camaatla görüşüb-danışmağımızın nə ziyanı var? İsa bəy iki dəfə getdi, Lənkərana buraxmadılar. Amma ordan namizəd verəndən sonra Lənkərandakı görüşlərə getsə, kim ona mane ola bilər?
- İqtidar və müxalifət partiyalarının toplantısında siz də iştirak etmirsiniz.
- Yox, nə mən, nə İsa bəy, nə də Əli bəy bu görüşlərdə iştirak etmir. İştirak edənlərin rəyinə hörmətlə yanaşıram, amma görüşlərdən heç nə gözləmirəm. Ona görə də vaxtımı sərf etmək istəmirəm.
- Amma bayaq da dediniz ki, hətta bütün müharibələrin sonu danışıqla bitir...
- Düzdür, amma neçə dəfə danışmaq olar? Danışıqların faydası o zaman olar ki, birinci şəxs aparıcı partiyalara, şəxslərə müraciətlə deyər “gəlin, oturaq, söhbət edək”.
- Hər halda Əli Həsənov da prezident köməkçisidir, dövlət başçısının sözünü deyir...
- Prezident köməkçisi sonra təyin olundu. Amma günün birində hakimiyyətin birinci, ikinci, üçüncü şəxsi deyə bilər ki, onunla nə danışıbsınız, özünüz bilərsiniz, biz başqa cür düşünürük. Bir də ki, adam nə qədər danışıb aldanar? Birdəfəlik bilmək lazımdır ki, nə qədər ölkədə tayfabazlıq, qohumbazlıq, rüşvət, korrupsiya, qanunsuzluq var, məhkəmə azadlığı yoxdursa, heç bir danışıq nəticə verməyəcək. Uzaqbaşı deyirlər get, məhkəmə ver. Məhkəmələr nə zaman ədaləti bərpa edib? Əli bəy seçildi, parlamentə buraxmadılar, İsa bəy seçildi, buraxmadılar. Məhkəmə ədaləti tanıdımı?
- Aprelin 10-da doğum gününüzdür, 67 yaşınız tamam olacaq. Təbrik edirik. Ad gününüzlə bağlı planınız varmı?
- Yox. Mən təmtəraqlı ad günlərinin tərəfdarı deyiləm. Təmtəraqlı tədbirlər hansı günümüzə yaraşır? Yığışıb otursaq, söhbət Qarabağdan, Dilqəmdən, Şahbazdan düşəcək, müxalifətin vəziyyətindən düşəcək. O da yubiley olmayacaq, matəmə dönəcək. Sadəcə uşaqlar bir tort alıb gətirirlər, sadə qaydada xatırlayırıq. Qəzetinizin yaratdığı imkandan istifadə edib Tofiq bəyi təbrik edirəm. Həmin gün Tofiq Qasımovun 77 yaşı tamam olacaq. Mən bütün ailə üzvlərimiz adından Tofiq bəyi təbrik edirəm, o da istiqlalçı deputatdır. Tofiq Qasımovu unutmaq olmaz...
Çay masası arxasında davam edən söhbətimiz boyu xeyli adam yaxınlaşıb sabiq nazirlə salamlaşdı, hal-əhval tutdu. İsgəndər bəylə şəkil çəkdirmək istəyində olanların arasında məşhur “Qarabağ bülbülləri” ansamblının bədii rəhbəri və yaradıcısı Murad Rzayevi görmək isə çox xoş oldu...(musavat.com)
