Samir Şərifovdan şok etiraf və itirilən 20 il - "Hökumət anlayırdı ki..."
Tarix: 28-05-2021, 11:40 | Çap et
Milli Məclisin dünən keçirilən iclasında “Azərbaycan Respublikasının 2020-ci il dövlət büdcəsinin icrası haqqında” qanun layihəsinin müzakirəsi zamanı maliyyə naziri Samir Şərifov bildirib ki, ölkə iqtisadiyyatı 2 böyük şokla qarşılaşıb:
“Bunlardan biri pandemiya, ikincisi isə dünya bazarlarında xam neftə tələbatın azalmasıdır. Qeyd olunan proseslər iqtisadiyyata mənfi təsir göstərib. Dövlət büdcəsinin xərc strukturunda əhəmiyyətli dəyişiklik edilib. İqtisadi baxımdan ötən il bütün dünya ölkələri üçün ağır il kimi qalacaq”.
Qeyd edək ki, hələ bir neçə il öncə mütəxəssislər ölkə iqtisadiyyatının baş verəcək proseslərlərə hazır olmasını, o cümlədən neftdən asılılığı aradan qaldırmaq üçün qeyri-neft sektorunun inkişafının vacibliyini bildirirdilər. Yəni ölkə iqtisadiyyatının nazirin dediyi kimi, şokla qarşılaşmaması üçün vaxtında tədbirlər görülməli idi.
İqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli “Cümhuriyət” qəzetinə açıqlamasında bildirib ki, iqtisadi modelə keçid baş tutmadı və çox təəssüf ki, hökumət 2004-2015-ci ilə, devalvasiyalara qədər neftin qiymətinin, hasilatının yüksək olduğu dövrdə həddindən artıq tənbəlləşdi: “Hökumət iqtisadiyyatın çoxşaxəli modelə keçidiylə bağlı öncədən xəbərdarlıqlara, çağırışlara baxmayaraq, bu addımı ata bilmədi. Azərbaycanın həm dövlət büdcəsi, həm də ixracatı kəskin şəkildə neftdən asılı olaraq qalır. Son rəqəmlər göstərir ki, ixracatda neftdən, qazdan asılııq 90 faizdir. Büdcənin formalaşmasında da 60 faizə yaxın Dövlət Neft Fondundan tranfert olunur, yerdə qalan hissənin isə 15-32 faizi neft sektorundan gələn vergilər hesabına baş verir.
Yəni büdcənin formalaşmasında, ÜDM-də, xarici ticarətdə neftdən asılılıq kifayət qədər yüksəkdir. Hökumət 2015-ci ildə iki devalvasiyadan, neftin qiymətinin kəskin enməsindən sonra bəyan etsə də ki, çoxşaxəli iqtisadi modelə keçəcəyik, 6 il keçməsinə baxmayaraq ciddi bir iş görülmədi. Faiz olaraq bütün makroiqtisadi göstəricilərdə, büdcədə, xarici ticarətdə neftin payı neçə faiz nisbətində idisə, indi elə də qalır. Deməli, 2015-ci ildən sonra da çoxşaxəli iqtisadi modelə keçid baş vermədi. İndi dünyada gedən proseslər, neftə tələbatın azalması, pandemiya dünya iqtisadiyyatına vurduğu zərbə Azərbaycan iqtisadiyyatına da ciddi mənfi təsir göstərir. Bunun fəsadlarının aradan qaldırılması indi daha baha başa gələcək və zaman tələb edəcək. Son 20 ili götürsək, hökumət həddindən artıq böyük zaman itirdi və Azərbaycan bu zamanda çoxşaxəli iqtisadi modelə keçə bilmədi”.
Ekspertin fikrincə, qeyri-neft sektorunun inkişaf etdirilməsi üçün idarəetmənin fəlsəfəsi dəyişməlidir: “Azad və ədalətli məhkəmə sistemi olmalıdır. Bütün bunlar qeyri-neft sektorunun inkişafı üçün əsas faktorlardır. Güclü struktur, sistem islahatlarına gedilmədi. Nəticədə isə qeyri-neft sektorunda atılan addımların heç bir effekti olmadı. Əsas problem artıq iqtisadi məsələdə deyil, əsas problem idarəetmənin özündə, fəlsəfəsində cəmlənib. Belə çoxşaxəli, dərin islahatlara getmədikləri üçün indi bu vəziyyət yaranıb. Hökumət anlayırdı ki, qeyri-neft sektorunu inkişaf etdirmək lazımdır. Ancaq köklü islahatlara gedilməməsi nəticə etibarilə çoxşaxəli iqtisadi modelə keçidin yubanmasına və problemlərin yaranmasına səbəb oldu”.
|
|
|
|
|
|
|
|
Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
| • “Kapital Bank” verdiyi kreditləri geri ala bilmir? – Problemli kreditlərdə kəskin artım var
Bu gün, 13:04 |
|
|
|
| • Azərbaycan yeni modelə keçir, status dəyişir – 5 lideri ölkəmizə gətirən SƏBƏB
Bu gün, 13:02 |
|
|
|
| • Qarabağ veteranı Manato-dan şikayət etdi: VETERAN PULUMUN YARISINI TUTURLAR - AXI NİYƏ?..
Bu gün, 12:59 |
|
|
|
| • Kinematoqrafçılar İttifaqının qurultayının keçirilməsi vaxtı uzadıldı? - Açıqlama
Bu gün, 12:57 |
|
|
|
| • Bu 5 şəhərdə məktəblərdə kağız jurnallar ləğv olunur
Bu gün, 12:54 |
|
|
|
| • “AzInTelecom”da yeni təyinat olub - BUNDAN SONRA...
Bu gün, 12:49 |
|
|
|
| • KƏTƏSATAN da qoçuluq edir... - MƏMLƏKƏT XƏSTƏDİR...
Bu gün, 12:44 |
|
|
|
| • "İdrak" liseyində güllələnən müəllimə İŞDƏN ÇIXDI
Bu gün, 12:39 |
|
|
|
| • Ermənistan bu kəndi Gürcüstana verir?
Bu gün, 12:32 |
|
|
|
| • Ayrı-ayrı yerlərdə arabir duman olacaq - belə deyirlər...
Bu gün, 12:23 |
|
|
|
| • DİQQƏT: Gözləriniz aydın, indi də yeni dələduzluq üsulu çıxıb - TƏFƏRRÜAT
Bu gün, 12:21 |
|
|
|
| • AAYDA-da MAAŞ PROBLEMİ... - ETİRAZ
Bu gün, 12:19 |
|
|
|
| • İran raketləri belə istehsal edir və qoruyur – Polkovnikdən ŞOK açıqlamalar
Bu gün, 12:10 |
|
|
|
| • Bağlanan Kəlbəcər məktəbinin müəllimləri üçün çətin seçim - 10 SAAT DƏRS YÜKÜ ÜÇÜN BAŞQA KƏNDƏ GÖNDƏRİRLƏR...
Bu gün, 12:07 |
|
|
|
| • Yaponiya hərbi gücünü ARTIRIR... - BU, NƏYİN TƏDARÜKÜDÜR?
Bu gün, 12:00 |
|
|
|
| • AAYDA-da yüksək vəzifəli şəxslər işdən azad edildi - SİYAHI
Bu gün, 11:56 |
|
|
|
| • Əlibala Məhərrəmzadə ona məxsus olduğu deyilən hoteldən danışdı - “Qanunsuz tikinti yoxdur, yazırlar də...”
Bu gün, 11:47 |
|
|
|
| • “Günəşli inşaat”-ın rəhbəri ilə sənətçi arasında QARŞIDURMA - “Bizə şər-böhtan atır, hədələyir”
Bu gün, 11:43 |
|
|
|
| • Mədəniyyət Nazirliyinin sabiq vəzifəli şəxsləri qərardan narazıdırlar
Bu gün, 11:36 |
|
|
|
| • İsrail İranın strateji və taktiki kəşfiyyat məlumatlarını əldə edib - "Mossad" direktoru
Bu gün, 11:31 |
|
|
|
| • “Senior Talks” layihəsinin davamı: Aydın Veysəloğlu ADA tələbələri ilə yenidən görüşdü - FOTO
Bu gün, 11:12 |
|
|
|
| • “VATA” MMC 5 gündə necə 6 tenderin qalibi olub? - ARAŞDIRMA
Bu gün, 11:09 |
|
|
|
| • Azərbaycanla Ermənistan arasında yeni gərginlik yaratmaq istəyirlər - deputat
Bu gün, 11:05 |
|
|
|
| • İranın məhkəmə sisteminin rəisi əmr verdi: - Ələ keçirin, etdiklərinin bədəlini ödəyəcəklər
Bu gün, 10:59 |
|
|
|
| • Azərbaycan şirkəti nizamnamə kapitalını 21.1 milyon manat azaltdı
Bu gün, 10:47 |
|
|
|
| • Uzaqdakı sülh, kövrək atəşkəs və: tərəflər güzəştə getmək istəmir - NƏ BAŞ VERİR?
Bu gün, 10:44 |
|
|
|
| • Dünyanın ən hündür 20 binası açıqlandı - SİYAHI
Bu gün, 10:41 |
|
|
|
| • İranın “sülh təklifi”, Tramp söylədiyi risklər – "Müharibə bitmir, VAXT QAZANILIR"
Bu gün, 10:35 |
|
|
|
| • Naxçıvanda linqvistik tərəqqi: Axır ki, Ali Məslisin sədrini anlayan biri olacaq - REPLİKA
Bu gün, 10:25 |
|
|
|
| • Rusiyalı oliqarx erməniləri türklərə qarşı nifrətə təşviq edir - Hayk Koncoryan
Bu gün, 10:22 |
|
|
|
| • Rusiyada Ermənistanın mineral suyu qadağan olundu
Bu gün, 10:20 |
|
|
|
| • Azərbaycan və Ukrayna arasında münasibətlər yeni mərhələdə inkişaf edir - MƏQALƏ
Bu gün, 10:05 |
|
|
|
| • Ermənistan ordusunun keçmiş kəşfiyyat zabiti həbs edildi
Bu gün, 09:32 |
|
|
|
| • Neftin qiyməti yenə 110 dollara yaxınlaşır
Bu gün, 09:27 |
|
|
|
| • ADSEA-nın yarıtmaz, bərbad, idarəçilik sistemi... - NARAZILIQ VAR...
Bu gün, 09:23 |
|
|
|
| • İran neft hasilatını dayandırır - ABŞ-nin maliyyə naziri
Bu gün, 09:11 |
|
|
|
| • Dubinskidən Ukrayna ilə bağlı həyəcan təbili...
Bu gün, 09:01 |
|
|
|
| • Zohran Mamdani və Eric Adams nümunəsi göstərir ki... - siyasətdə kimlik yox, maraqlar həlledicidir
Bu gün, 08:35 |
|
|
|
| • Vaqif Axundova ağır itki
Bu gün, 08:33 |
|
|
|
| • Azərbaycan–Çexiya münasibətləri inkişafdadır - MƏQALƏ
Bu gün, 08:29 |
|
|
|
| • Avropa ölkələrinin Azərbaycana marağı artmaqdadır - İsrafil Kərimovun yazısı
Bu gün, 08:28 |
|
|
|
| • Güllük bələdiyyəsini küllüyə çevirdi, indi də Qumu DAĞIDIR... - MÜRACİƏT
Bu gün, 08:22 |
|
|
|
| • Azərbaycan Ordusu Ermənistanı qoruyacaq - İyundan SONRA...
Bu gün, 08:06 |
|
|
|
| • Ukrayna və İran müharibənin yeni reallığını ortaya çıxardı
Bu gün, 08:03 |
|
|
|
| • Tramp İranın Hörmüz boğazını açmaq planından narazıdır - “The New York Times“
Bu gün, 08:02 |
|
|
|
| • Təhsilimizin Eşqi Bağırov adlı problemi... - Görünəni odur ki...
Bu gün, 07:37 |
|
|
|
| • Ferma müdiri yoxsa Xəstəxana direktoru - İLGİNC FAKTLAR
Bu gün, 07:34 |
|
|
|
| • Azərbaycanda mühüm vəzifə ləğv edilir? – Yeni idarəetmə modeli gündəmdə
Bu gün, 07:23 |
|
|
|
| • İranın XİN rəhbəri ilə heç vaxt danışmamışam - ABŞ dövlət katibi
Bu gün, 07:21 |
|
|
|
| • "Zalım uşaqları sistemin təməlini düzgün qurublar..." - partiya sədri
Bu gün, 07:10 |
|
|
|
|
