Bir çox iqtisadçıların bildiyi kimi, ölkə başçısı cənab İlham Əliyevin 3 iyun 2019-cu il 719 saylı fərmanı ilə
hər bir rayonun icra başçı hər il həmin rayonda proqnozlaşdırılan vergi öhdəliyi tam icra edilibsə, həmin puldan əlavə yığılan məbləğin 50 faizini rayonun ehiyacları üçün sərf edə bilər.
Yəni ki, rayonun vergi proqnozu 10 milyon manatdırsa və bu proqnoz artıqlaması icra edilibsə, (misal üçün 10 milyon yox, 12 milyon manat vergi toplanıbsa), qalan 2 milyon manatın 50 faizini, təxminən 1 milyon manatını rayonun ehtiyacları üçün istifadə etmək şansı yaranır.
Şərti olaraq “vergi bonusu” adlandırılan həmin vəsait isə xərclənmək üçün 3 yerə bölünür.
4 il öncə imzalanan fərmanın maddələrinə diqqət yetirək:
3.1.1. vəsaitin 25 faizi (yəni vəsait 1 milyondursa, 250 min manatı) yerli icra hakimiyyəti orqanları işçilərinin sosial müdafiəsinə;
(Konkret olaraq həmin vəsait icra aparatı işçilərinin (ərazi nümayəndəlikləri bundan faydalana bilmir) həvəsləndiriləməsinə yönəldilir.
3.1.2. vəsaitin 25 faizi şəhid ailələrinin və aztəminatlı ailələrin sosial müdafiəsinə (yəni, 250 min manatı) yönəldilir;
3.1.3. vəsaitin 50 faizi (yəni, təxminən 500 min manatı) aşağıdakı məqsədlərə yönəldilir:
3.1.3.1. mədəniyyətin, incəsənətin, turizmin və idmanın inkişafı sahəsində tədbirlərin təşkilinə;
3.1.3.2. şəhər və rayon üzrə yaşayış məntəqələri ərazilərinin abadlaşdırılmasına, yaşıllıqların mühafizəsinə və yolların çəkilməsinə.
Qeyd: Bu, bütün ayrılan vəsaitlərdən əlavədir
(Xatırladaq ki, biz xeyli cəhd etsək də, icra hakimiyyətindən bu rəqəmləri ala bilmədiyimiz üçün yazını hələlik təxminə rəqəmlər üzərində qurduq. Nə vaxt İHB rəsmi rəqəmlər təqdim edərsə, biz sizə real rəqəmləri təqdim edəcəyik. Hələlik, əldə etdiyimiz məlumata görə bu ilin 6 ayında bu rəqəm Masallıda 800 min manatdan artıqdır. Belə deyilsə, buyurun, rəsmi rəqəmləri siz açıqlayın).
İcra hakimiyyəti arzu etdiyimiz informasiyanı verməməkdə nələri əsas gətirir?
Deməli, Masallı Rayon İcra hakimiyyətindən büdcə gəlirləri, əsasən “vergi bonusları” əsasında əldə edilən qazancın necə xərclənməsi barədə məlumat almaq istədik.
İcra hakimiyyətinə aşağıdakı məzmunda sorğu göndərdik:
1. 2022-ci ildə rayonunun büdcə gəlirləri nə qədər olub?
2. Həmin gəlirlərdə yerli gəlirlərin payı nə qədərdir?
3. Rayonda göstərdiyi xidmətlərdən, əmlak icarəsi və sair gəlirləri nə qədər olub?
3. 2022-ci ildə rayonun büdcədənkənar fondunun həcmi nə qədər olub?
4. Bu fondun vəsaitləri hara xərclənib?
(Xərc maddələri üzrə bölgünü təqdim edə bilərsinizmi?)
2022-ci ildə rayonda şəhid ailəsi və aztəminatlı ailələrin sosial müdafiəsinə şəhərin büdcədənkənar fondundan nə qədər vəsait sərf olunub? Ərazilər üzrə neçə ailəyə və neçə manatlıq yardım edilib?
-----------------
Düşündük ki, Masallıda, ən azından icra hakimiyyətində halallıq, paklıq siyasəti aparılır, kimdənsə bir manat təmənna edilmir və belə şəraitdə aşkarlıqdan imtina edilməz, qanun çərçivəsində istədiyimiz məlumatı asanlıqla ala bilərik.
İlk gedişdə sorğumuz məmnunluqla qarşılandı. İHB-nin müavin Adəm müəllim bildirdi ki, məlumatın verilməsində heç bir problem yoxdur, məlumatın hazırlanması mühasib İlkin müəllimə həvalə edildi. Bir gün, beş gün... məlumatdan xəbər olmadı. Sonda bildirildi ki, məlumatı indi yox, ilin sonunda verərək. Görəsən, niyə? İlin sonuna kimi indiki icra strukturu qalacaqmı? Həmçinin bildirdik ki, bu ilin göstəricilərini verə bilmirsinizsə, 2022-ci ilin rəqəmlərini verin. Qısası, vermədilər.
Masallının icra hakimiyyətinin başçısı Araz Əhmədovun gördüyü işlərə kölgə salmaq istəməzdik. Dəfələrlə rayon sakinlərinin fikrini ifadə edərək yazmışıq ki, Araz müəllim halal, dinli-imanlı adamdır, bütün gücü ilə Masallının inkişafı üçün çalışır, qərəzdən, pisliklərdən uzaq adamdır. (elə indi də həmin fikirdəyik).
Həmçinin Araz müəllim mənə həmişə hörmətlə yanaşıb, xüsusi diqqət yetirib. Hətta mükafatlandırıb, Qapısı isə həmişə üzümə açıqdır.
Amma hələ də başa düşmürəm ki, belə açıq məlumatı verməkdən niyə imtina etdilər? Axı, niyə, niyə?
Söhbəti uzatmayaq. Səhv etmirəmsə, Gertsenin sözüdür ki, Rusiya mənə əzizdir, Həqiqət isə ondan da əzizdir.
Bu mənada bir jurnalist kimi, real məlumatlar mənə hər şeydən əzizdir. Hansı məmur belə məlumatları vermək istəmirsə, bizdə onun fəaliyyətinə açıq şübhələr yaranır.
Hələ də özüm üçün aydınlaşdıra bilmirəm ki, rayonumuzda “vergi bonusları”ndan gələn 100 min manatlarla pulların xərclənməsinin detalları haqqında məlumatlar görəsən niyə gizlədilir?
Pulun 25 faizi icradakı işçilərin əmək haqqına hər ay əlavə kimi verilirsə, çox yaxşı. Onlar həqiqətən çox çalışırlar. Arada bəzi “əyri-üyri” gedişləri olsa belə.
Pulun 50 faizi də şəhərin abadlıq işlərinə xərclənir. Hansı ki, bu bir neçə yüz min edir. Məhz burada müəyyən şübhələr yaranır. Doğrudan da, bu binada əsil halallıqdırsa, buyurun, hər şeyi detalları ilə məlumat verin.
Məsələn, sabiq icra başçısı Şahin Məmmədov “kommunxozun” 100 min manat pulunu onun hesabından şəhərin abadlığı üçün bu qurumun hesabına atdırmışdı. “Malı mala” qatıb, “kommunxozu” iflic vəziyyətinə saldı. Məhz buna görə o vaxt “vergi bonusunun” detalları açıqlanmır.
Götürək, imkansız, şəhid, qazı ailələrinə yardımlar. İnanmıram ki, kimsə bu vəsaitlərə tamah sala. Amma söhbətlər dolaşır ki, bu işdə bələdiyyələrin, sahibkarların, eləcə də icradan ayırmalar bir-birinə qarışdırılaraq qəribə mənzərə yaradılır.
Yeri gəlmişkən, burada bir haşiyə çıxaq.
Şəhidlərin baş daşı ilə bağlı şübhələr
2-ci Qarabağ savaşında qəhrəman şəhidlərimizin hər biri üçün baş daşları düzəldildi. Bu işdə heç kimi əməyini, vəsaitin əsirgəmədi. Rusiyadan həmyerlilərimiz 10 min manatlarla vəsait göndərdi, burada elə sahibkar, məmur min manatlarla pul xərclədi. Hətta icra aparatından, polislərdən də pul yığıldı.
Sonra bəlli oldu ki, hökumət bu məqsəd üçün, yəni hər şəhidin baş daşını hazırlamaq üçün 6 min manat pul ayırıb. Şübhələrimizi dəfələrlə efirdən səsləndirdik. Heç bir reaksiya olmadı. Düz adamsınızsa, bu məqsədlə yığılan vəsaiti açıq-aydın, bütün detalları ilə açıqlayın, bizim də şübhələr dağılsın.
Əgər doğrudan da bu işlərdə hamı səmimisinizsə, buyurun, bir ildə hər ərazidə neçə nəfərə və neçə manatlıq yardım etmisinizsə, detallı məlumat verin. Eləcə də sabiq icra başçısının dövründə hansı baş daşı kimin hesabına inşa edilibsə, dəqiq bildirin.
Bütün bu sadaladıqlarım ölkə başçısının regionların sosial-iqtisadi inkişafına , eləcə də şəhid ruhlarına ehtiramın nəticəsidir. Təəssüf ki, bəzi başçılar, xüsusən sabiq icra başçısı Şahin Məmmədov bu qayğını dəyərləndirmək əvəzinə, tez-tez “Evimi satıb həmin baş daşlarının pulunu verəcəm”, “Ləyaqət bazarda satılmır” və sair haylı-küylə, ritorik cümlələr bəyan edirdi.
Hətta 1-2 nəfər bu oyunların badına getdi.
Elə bu günlərimizdə “Ay filan yola 2 maşın çınqıl töküldü, filan kənddə bir aşmış dirək təmir olundu, filan yerdə 20-30 ağac əkildi ” və sair kimi informasiya yükü aşağı olan, bəsit xəbərlər eşidirik .
Biz isə daha real, xalqı düşündürən xəbərlər, yeni, daha vacib problemlərin statistikasın istəyirik. Məsələn,
- yeni dərs ilində neçə uşağın məktəbli forması, çantası yoxdur?
- Masallıda neçə ailənin mənzil şəraiti dözülməzdir?
- Masallıda neçə dilənçi var?
- Masallıda necə ali təhsilli mütəxəssislər illərdir işsizdir?
- Masallıda 40 yaşından yuxarı neçə qız-oğlanı hələ də imkansızlıqdan ailə həyatı qura bilmir?
Bəs bizə hansı məlumatları verirlər? Bizdə toyuqlar 6 ayda neçə yumurta istehsal edir.
Bəzi giley-güzarları sonraya saxlayaq.
Qeyd: Yazını paylaşmadan öncə rəy üçün icra hakimiyyətinə göndərdik. 5 gün keçsə də, xəbər yoxdur.
Bəlkə, nələrisə düz deməmişəm, nələri isə təhrif etmişik?
Buyurun, fikrinizi bildirin.
Araz müəllim, sizi çox istəyirik, rayonda saflıq, halallıq havasının çox durulacağına hədsiz ümidliyik. Ümidlərimizi qırmayın, işçilərinizə tapşırın, arzu etdiyimiz məlumatları bizə bildirsinlər. Bu, ölkə başçısının da, sizin də baş ucalığınızdır.
Elə belə deməyiblər ki, iş olanda Əyani, asan olur Bəyanı.
1-ci hissənin sonu.
Aşkarlıqla bağlı yazılarımız davamlı olacaq.
Cenub.az Zahir Əmənov
